Agroekologia i zrównoważony rozwój w centrum debaty WSIiZ

II Ogólnopolska Debata „Nasza planeta, nasza wspólna przyszłość”, zorganizowana przez Wyższą Szkołę Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie (WSIiZ), miała miejsce 12 grudnia w Centrum Edukacji Międzynarodowej w Kielnarowej. Podczas wydarzenia odbyła się szeroka i wieloaspektowa dyskusja na temat przyszłości systemu żywnościowego, rolnictwa oraz ich wpływu na zdrowie ludzi i środowisko naturalne. Omówiono kluczowe wyzwania związane z produkcją i konsumpcją żywności, koniecznością przebudowy wsi i rolnictwa na rzecz większej efektywności i zrównoważonego rozwoju, a także rolą środowiska i jakości żywności dla zdrowia człowieka.

Podczas debaty w Kielnarowej wzięli udział m.in.: prof. dr hab. Małgorzata Bzowska-Bakalarz, dr hab. Paulina Kramarz (prof. UJ), dr Joanna Erbel, Mateusz Ciasnocha, edukatorka Katarzyna Wągrowska, dziennikarka Małgorzata Gołota, dr Wojciech Misiąg (prof. WSIiZ), dr hab. Agata Jurkowska-Gomułka (prof. WSIiZ), dr hab. inż. Jan Krupa (prof. WSIiZ), Wawrzyniec Maziejuk, redaktor Szymon Bujalski, dr hab. inż. Zbigniew M. Karaczun (prof. SGGW), dr hab. Anna Winiarska (prof. UP Lublin), dr Katarzyna Wolnicka, dr Paulina Sobiesiak-Penszko, Paulina Kaczmarek oraz redaktor Patryk Motyka. Każdy z paneli miał swojego opiekuna merytorycznego, którzy wspierali dyskusje eksperckie i moderowali rozmowy: dr hab. inż. Tadeusz Pomianek (prof. WSIiZ), dr Wojciech Misiąg (prof. WSIiZ) oraz dr hab. inż. Zbigniew M. Karaczun (prof. SGGW).

Debata podzielona została na trzy panele tematyczne, które kompleksowo poruszały najważniejsze wyzwania współczesnego rolnictwa i produkcji żywności. Pierwszy panel poświęcony był systemowi produkcji i konsumpcji żywności, a szczególną uwagę zwrócono na konieczność stworzenia systemu, który będzie służył człowiekowi, a jednocześnie szanował przyrodę. Dyskusja podkreśliła rosnące zagrożenia związane z dominacją żywności wysoko przetworzonej, której negatywne skutki zdrowotne są coraz bardziej widoczne w społeczeństwie.

Kolejny panel skupił się na programie przebudowy wsi i rolnictwa, który ma na celu zwiększenie efektywności produkcji przy jednoczesnym zachowaniu zasad zrównoważonego rozwoju. Podkreślono, że transformacja rolnictwa nie może ograniczać się wyłącznie do aspektów technicznych czy ekonomicznych, lecz musi obejmować również zmiany społeczne i edukacyjne, zmieniając świadomość konsumentów i producentów.

Ostatnia część debaty poświęcona była zdrowemu środowisku, zdrowej żywności i ich wpływowi na zdrowie człowieka. W tym kontekście zwrócono uwagę na degradację gleby, utratę bioróżnorodności oraz wpływ pestycydów i nawozów sztucznych na jakość produktów spożywczych i kondycję zdrowotną konsumentów.

Podczas wydarzenia podkreślono, że transformacja systemu żywnościowego to nie tylko zadanie jednej branży, ale wspólna odpowiedzialność nauki, polityki, biznesu, konsumentów i mediów. Tylko poprzez współpracę i wzrost świadomości społeczeństwa możliwe będzie zapewnienie zdrowej i zrównoważonej żywności dla przyszłych pokoleń. Jak zauważyła dr hab. Paulina Kramarz, prof. UJ: „Zabijając przyrodę, powoli zabijamy samych siebie. Trudno oczekiwać, że będziemy zdrowi, jeżeli żywność jest produkowana z użyciem trucizn, bo tak trzeba nazwać pestycydy i nawozy sztuczne. Niestety odnosi się wrażenie, że rewolucja technologiczna doprowadziła do wymazania u wielu rolników i rolniczek całej wiedzy na temat funkcjonowania przyrody.”

Z kolei inicjator debaty, dr hab. inż. Tadeusz Pomianek, prof. WSIiZ, wskazał na potrzebę agroekologicznej transformacji: „Dzisiejsza uprawa roślin opiera się na monokulturowej uprawie rolnej i chowie klatkowym. Jedno, jak i drugie dewastuje nasze środowisko. To nie jest tylko emisja gazów cieplarnianych. To jest degradacja gleby, to jest utrata bioróżnorodności. Aby zregenerować centymetr gleby, trzeba na to nawet tysiąc lat. To oznacza, że jak ją zniszczymy, to już jest pozamiatane. Nie jesteśmy w stanie z nią nic zrobić. Jeśli postawimy na zdrowie z akcentem na młode pokolenie, to przy okazji zredukujemy gazy cieplarniane, uzdrowimy glebę i pozyskamy bioróżnorodność.”

Nie mniej ważna jest rola świadomych wyborów konsumenckich, które mają bezpośredni wpływ na jakość żywności i kondycję planety. Dr hab. Zbigniew Karaczun, prof. SGGW, podkreślił: „Jeśli kupujemy żywność z supermarketu, to jest to żywność, która pochodzi z tzw. rolnictwa przemysłowego, gdzie jakość nie jest najważniejszą cechą produkcji, bo tam liczy się przede wszystkim zysk. Jeśli kupujemy od rolnika, możemy liczyć zdecydowanie na lepszą jakość produktu.”

Debata ukazała także wyzwania regulacyjne i społeczne, zwłaszcza w kontekście efektywności obowiązujących przepisów prawnych, a także roli mediów w edukacji ekologicznej i walce z dezinformacją. Wydarzenie stanowiło więc ważny krok w kierunku wypracowania kompleksowej wizji przebudowy systemu żywnościowego i rolnictwa w Polsce. Podkreślono, że sukces transformacji wymaga zaangażowania wszystkich sektorów oraz zrozumienia, że każdy wybór ma znaczenie dla przyszłości naszej planety.

Patronat nad wydarzeniem objęły m.in. Green REV Institute oraz portal Bezpieczna Żywność.

Photo: Monika Zimirowicz (WSIiZ)