Spotkanie wokół książki „Podstawowe pojęcia studiów nad zwierzętami”

Spotkanie będzie okazją do rozmowy o jednym z najważniejszych współczesnych opracowań z zakresu animal studies – książce, która podważa antropocentryczne sposoby myślenia o zwierzętach i proponuje ich nowe ujęcie jako podmiotów życia społecznego oraz relacji międzygatunkowych.

W rozmowie udział wezmą współautorzy publikacji: Dorota Łagodzka, badaczka zajmująca się reprezentacją zwierząt oraz ich cielesnością w kulturze, a także studiami nad relacjami międzygatunkowymi oraz Dariusz Gzyra, zajmujący się etyką, antropozoologią oraz analizą społecznych mechanizmów przemocy wobec zwierząt.

Jak wskazują autorzy we Wstępie, prezentowany tom stanowi pokłosie cyklu interdyscyplinarnych sympozjów „Animal studies dla zaawansowanych”, które odbywały się w latach 2021–2022 na Wydziale „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego. Artykuły są rozszerzonymi wersjami wystąpień badaczek i badaczy zaproszonych do współtworzenia kolejnych spotkań. W ramach sympozjów referaty stały się podstawą wielogodzinnych dyskusji, którym sprzyjała właśnie różnorodność perspektyw. Ślady tych kolektywnych rozważań można odnaleźć w niniejszym zbiorze.

Monografia zawiera artykuły poświęcone kluczowym pojęciom studiów nad zwierzętami: podmiotowości, doświadczeniu, relacjom, reprezentacji, ciału oraz krzywdzie. Współautorzy i współautorki reprezentują różne dyscypliny naukowe i ośrodki akademickie, tworząc wielogłosową analizę statusu zwierząt we współczesnej kulturze i nauce. Zróżnicowanie perspektyw badawczych czyni publikację wyjątkową na gruncie polskiego piśmiennictwa naukowego i pozwala traktować ją również jako potencjalny podręcznik akademicki. Wspólnym mianownikiem tekstów jest przekonanie, że rzetelna nauka – poza rygorem metodologicznym – może współtworzyć warunki do poprawy sytuacji wszystkich istot czujących.

Rozmowa będzie dotyczyć zarówno procesu powstawania publikacji, jak i przemian we współczesnym myśleniu o relacjach ludzi i zwierząt, a także roli nauki w kształtowaniu bardziej odpowiedzialnych kategorii opisu rzeczywistości.

Spotkanie przyjmie formę otwartej dyskusji z udziałem publiczności, stanowiącej przestrzeń do zadawania pytań i wymiany refleksji na temat miejsca zwierząt w kulturze, etyce i debacie publicznej.

Wydarzenie odbędzie się 5 lipca w godz. 16:00–18:00 w Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA, sala warsztatowa nr 1. Wstęp wolny, bez zapisów.

Dr Dorota Łagodzka – historyczka sztuki, kulturoznawczyni, adiunktka na Wydziale „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego, współautorka kierunku antropozoologia. W latach 2016–2024 koordynatorka kierunku antropozoologia, a w latach 2020–2024 doradczyni dziekana ds. antropozoologii. Laureatka dwóch grantów Narodowego Centrum Nauki oraz dwóch stypendiów Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Autorka licznych publikacji naukowych, tekstów w katalogach i recenzji wystaw, kuratorka. W pracy badawczej, dydaktycznej i kuratorskiej zajmuje się zwierzętami w sztukach wizualnych i kulturze w kontekstach społecznych, etycznych, środowiskowych i naukowych.

Dariusz Gzyra – filozof, autor, działacz na rzecz międzygatunkowej sprawiedliwości społecznej. Po wydaniu książki Dziękuję za świńskie oczy. Jak krzywdzimy zwierzęta (Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2018) zgłoszony do Paszportów „Polityki”. W latach 2018–2025 prowadził zajęcia na Wydziale „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego na kierunku antropozoologia. Współtworzy kadrę dydaktyczną interdyscyplinarnych studiów podyplomowych „Prawa zwierząt” na Uniwersytecie SWPS. Członek Komisji ds. Zwierząt Polskiego Towarzystwa Etycznego. Redaktor działu „Etyka praw zwierząt” czasopisma „Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies”. Zajmuje się relacjami człowieka i innych sentientów w świetle współczesnych koncepcji etycznych i politycznych oraz studiami nad weganizmem.

Na zdj. fragment okładki książki.