Helsinki ograniczą zamówienia mięsa i nabiału o połowę

W przełomowym kroku w kierunku zrównoważonego systemu żywnościowego, Rada Miejska Helsinek przyjęła inicjatywę, która zakłada zmniejszenie o 50% publicznych zamówień mięsa i produktów mlecznych do 2030 roku. Decyzja została podjęta 25 lutego 2026 roku przy wyraźnej większości głosów i szerokim poparciu międzypartyjnym.

Inicjatywa nosi nazwę Half Better i została zgłoszona przez radną miejską Mai Kivelä. W ramach projektu, mięso i nabiał w instytucjach publicznych, takich jak szkoły, przedszkola czy szpitale, będą stopniowo zastępowane alternatywami roślinnymi.

Projekt Half Better opiera się na kampanii Greenpeace w Finlandii, która zachęcała gminy do zmniejszenia o połowę produktów pochodzenia zwierzęcego w zamówieniach publicznych, zastępując je roślinnymi opcjami. W całym kraju zgłoszono 35 podobnych wniosków, a głosowanie w Helsinkach jest uznawane za największy sukces kampanii na poziomie miejskim.

Według Jukki Kajana, dyrektora stowarzyszenia Plant Based Food Finland – jak podaje Vegconomist, decyzja Helsinek nie tylko wzmacnia działania klimatyczne i zdrowie publiczne, ale także tworzy długoterminową przewidywalność rynku dla firm rozwijających produkty roślinne, umożliwiając ich rozwój i ekspansję międzynarodową.

Decyzja Helsinek pokazuje, że polityka żywnościowa wykracza poza wybory indywidualne i dotyczy strukturalnych sygnałów dla całego systemu. Miasto serwuje miliony posiłków rocznie w ramach publicznych usług gastronomicznych, a zmiana w zamówieniach na taką skalę ma na celu normalizację diety opartej na roślinach i zgodność wydatków publicznych z celami klimatycznymi i ochroną bioróżnorodności.

Dodatkowo, inicjatywa ma również wymiar ekonomiczny. Według wstępnych analiz przeprowadzonych na Uniwersytecie Aalto, wprowadzenie roślinnych posiłków w miejsce połowy zamówień na mięso może przynieść miastu oszczędności przekraczające 3 miliony euro rocznie.

Głosowanie w Helsinkach pokazuje, jak zamówienia publiczne mogą stać się narzędziem przyspieszania transformacji białkowej. Decyzja wysyła sygnał do decydentów, branży spożywczej i instytucjonalnych kateringów w całej Europie, a jednocześnie wzmacnia pozycję Finlandii w sektorze żywności roślinnej, który rośnie w tempie dwucyfrowym w porównaniu z innymi krajami europejskimi.

„Helsinki pokazują, że zrównoważone zamówienia publiczne mogą wspierać innowacje, zmniejszać ryzyko inwestycyjne i wzmacniać pozycję Finlandii jako konkurencyjnego gracza w globalnej transformacji białkowej” – podsumowuje Jukka Kajan.

Decyzja Helsinek wpisuje się również w szerszy kontekst zmian żywieniowych i polityk publicznych w Finlandii. Fińskie krajowe wytyczne żywieniowe z ostatnich lat zalecają ograniczenie spożycia czerwonego mięsa i promowanie roślinnych białek, co stanowi część strategii zdrowia publicznego i zrównoważonego rozwoju. Kampania Half Better nie działa w próżni. Już teraz w fińskich sklepach rośnie sprzedaż produktów roślinnych, a dużym detalistom udaje się zwiększać ich dostępność i popularność. W praktyce oznacza to, że decyzje takie jak ta helsińska mogą wspierać kształtowanie popytu, a także przyczyniać się do przesunięcia całego rynku żywności ku bardziej roślinnym rozwiązaniom.

Photo by Tapio Haaja on Unsplash