Co ma talerz do szczęścia?

Czy talerz może być narzędziem zmiany społecznej? Dla Agaty Wasilewskiej, fundatorki i prezes Fundacji Edukreacja, odpowiedź jest oczywista: zdrowe odżywianie to fundament równych szans, dobrostanu emocjonalnego i świadomej przyszłości młodego pokolenia. „Jedzenie jest fundamentem zdrowia, emocji i jakości życia” – podkreśla w rozmowie. Jako mama dwóch synów i pasjonatka rolnictwa biodynamicznego, Agata Wasilewska łączy osobiste doświadczenie z systemowym myśleniem o żywności. W ramach działań fundacji Edukreacja angażuje się zarówno lokalnie – prowadząc warsztaty żywieniowe w polskich szkołach – jak i globalnie, wspierając edukację dziewcząt w Ugandzie. Dołączenie do Federacji Bezpieczna Żywność to kolejny krok ku systemowej zmianie, w której edukacja żywieniowa staje się kluczem do budowania kompetencji społecznych, emocjonalnych i świadomości ekologicznej wśród dzieci i młodzieży. 

Morgan Janowicz: Kim jesteście i kto tworzy Fundację Edukreacja ? Dlaczego dołączyliście do Federacji Bezpieczna Żywność? 

Agata Wasilewska: Fundacja EduKreacja to przestrzeń twórczego rozwoju dzieci i młodzieży, łącząca nowoczesną edukację z mądrością tradycji i rytmem natury. Jesteśmy młodą organizacją, ale tworzy nas interdyscyplinarny zespół specjalistów z dietetyki, ekologii, edukacji i ochrony środowiska. Wsparciem merytorycznym jest Rada Naukowo-Ekspercka, łącząca ekspertów z wielu dziedzin. Wśród kluczowych osób są: mgr inż. Katarzyna Bychowska-Koczergo, dietetyk z 20-letnim doświadczeniem, specjalizująca się w żywieniu dzieci i edukacji zdrowotnej, prowadząca warsztaty w przedszkolach, szkołach i instytucjach oraz dr Marlena Szumska, biolog i chemik środowiska rolniczego, ekspertka w ekotoksykologii badająca wpływ zanieczyszczeń na organizmy i środowisko. Działamy także globalnie – współpracujemy z organizacją z Ugandy Dreams of the Tropical Youth Uganda (Droty), wspierając edukację dziewcząt. Do Federacji Bezpieczna Żywność dołączyliśmy, aby wspólnie wpływać na system żywnościowy i dobrostan dzieci.

M.J.: Fundacja Edukreacja wspiera rozwój kompetencji dzieci i młodzieży. Jaką rolę odgrywa edukacja żywieniowa w budowaniu kompetencji społecznych i emocjonalnych?

A.W.: Edukacja żywieniowa uczy troski o siebie, uważności, współpracy i odpowiedzialności. Wspólne gotowanie, eksperymentowanie smakowe czy rozmowy o jedzeniu rozwijają więzi i komunikację. Jako mama dwóch synów widzę to każdego dnia – mój młodszy syn z ogromną radością piecze ze mną chleb i przygotowuje posiłki, co wzmacnia jego poczucie sprawczości i kompetencje emocjonalne. Zdrowe odżywianie wpływa na nastrój, energię, koncentrację i stabilność emocjonalną, dlatego jest naturalnym elementem wspierania dobrostanu młodych ludzi.

M.J.: Jak dostęp do zdrowej żywności wpływa na możliwości edukacyjne i rozwojowe dzieci?

A.W.: Zdrowa żywność to fundament równych szans. Dzieci, które jedzą regularnie i wartościowo, mają lepszą koncentrację, stabilniejszy nastrój i większą odporność psychiczną. W rodzinach z doświadczeniem migracji lub wykluczenia społecznego trudności w dostępie do jedzenia pogłębiają stres i ograniczają potencjał edukacyjny. Widzimy to również w Ugandzie – współpraca z Dreams of the Tropical Youth Uganda pokazuje, że dostęp do żywności i edukacji zdrowotnej bezpośrednio wpływa na obecność dziewcząt w szkole i ich możliwości rozwoju. Zdrowe posiłki tworzą poczucie bezpieczeństwa, które jest niezbędne do nauki i rozwoju emocjonalnego.

M.J.: Jak skutecznie edukować dzieci i młodzież o zrównoważonym żywieniu i odpowiedzialnej konsumpcji?

A.W.: Najlepiej działa edukacja oparta na doświadczeniu. Dlatego prowadzimy warsztaty w szkołach podstawowych i średnich, gdzie młodzież może gotować, próbować, testować i obserwować. Ostatni raport More in Common opublikowany w magazynie “Bezpieczna Żywność” pokazuje, że konieczne są radykalne działania – młodzież często nie widzi długofalowych skutków swoich wyborów. Dlatego podkreślamy efekty „tu i teraz”: lepszą energię, koncentrację, nastrój i samopoczucie. A dla nastolatków ogromnie ważny jest wygląd – zdrowe odżywianie szybko poprawia cerę, kondycję i poziom energii, co staje się dla nich mocną motywacją. Łączymy to z praktyką: wspólnym gotowaniem, nauką o pochodzeniu żywności, świadomym wyborem produktów i niemarnowaniu.

M.J.: Jak młoda organizacja postrzega możliwość wpływu na polityki publiczne w koalicji takiej jak Federacja?

A.W.: Wierzymy, że nawet młoda organizacja może mieć realny wpływ, jeśli działa w koalicji. Federacja daje przestrzeń do wymiany wiedzy, wspólnego formułowania rekomendacji i wzmacniania głosu dzieci, młodzieży i rodzin. Współpraca międzynarodowa, w tym działania w Ugandzie, uwrażliwia nas na globalne nierówności związane z żywnością. Koalicja pozwala przekładać tę wiedzę na konkretne działania i wpływać na polityki publiczne w Polsce. 

M.J.: Co motywuje Cię do zaangażowania w działania w obszarze systemu żywnościowego?

A.W.: Motywuje mnie przekonanie, że jedzenie jest fundamentem zdrowia, emocji i jakości życia. Od lat pasjonuję się rolnictwem biodynamicznym, które uczy szacunku do natury, gleby i rytmu życia. Jako mama widzę, jak ogromny wpływ na rozwój ma wspólne przygotowywanie posiłków i dostęp do dobrej jakości żywności – to buduje więzi, poczucie bezpieczeństwa i sprawczość. Chcę, aby każde dziecko – niezależnie od miejsca pochodzenia – miało możliwość wzrastania w zdrowiu i sile. Wiem, że edukacja i zmiana systemowa mogą realnie odmienić przyszłość młodego pokolenia.

M.J.: Jakie jest Twoje marzenie? W jakim świecie chciałabyś żyć?

A.W.: Marzę o świecie, w którym dzieci dorastają w bliskości, bezpieczeństwie i szacunku – do siebie, ludzi i natury. W którym zdrowa żywność i wartościowa edukacja są dostępne dla każdego. Świecie, w którym współpraca wygrywa z rywalizacją, a troska o planetę i przyszłe pokolenia staje się wspólną wartością. Wierzę, że taki świat można budować – krok po kroku – poprzez edukację, odpowiedzialne wybory żywieniowe i wzmacnianie lokalnych społeczności.

Agata Wasilewska – Fundatorka i Prezes Zarządu Fundacji Edukreacja, prywatnie mama dwóch synów.