Efekty Akademii Edukacji Klimatyczno-Środowiskowej już dostępne

Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz Interdyscyplinarne Centrum Badań nad Edukacją Humanistyczną zakończyły realizację projektu „Akademia Edukacji Klimatyczno-Środowiskowej dla Nauczycieli”. Przedsięwzięcie, dofinansowane przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, zostało zrealizowane we współpracy z Kuratorium Oświaty oraz Europe Direct Śląskie. Kompleksowy pakiet materiałów edukacyjnych, w tym praktyczne narzędzia dydaktyczne, został opracowany wspólnie z nauczycielkami i nauczycielami z regionu Górnego Śląska.

Projekt, którego efektem jest Szkoła dla klimatu, odpowiada na rosnącą potrzebę systemowego wsparcia kadry pedagogicznej w zakresie edukacji klimatycznej i środowiskowej. W kontekście dynamicznych zmian klimatycznych, transformacji energetycznej regionu oraz narastających wyzwań społecznych związanych z ochroną środowiska, szkoła staje się jednym z kluczowych ogniw kształtowania postaw odpowiedzialności ekologicznej i kompetencji obywatelskich.

Jak podkreśla dr. Magdalena Ochwat, koordynatorka projektu, znaczenie inicjatywy dodatkowo wzrasta w obliczu nadchodzących zmian systemowych:

Jej znaczenie jest szczególnie istotne w kontekście wejścia modułu klimatycznego do szkół podstawowych od września 2026 roku. Powstała baza stanowi realne uzupełnienie inicjatyw Ministerstwa Edukacji Narodowej i odpowiada na wyzwania nowej podstawy programowej, w której duży nacisk położony jest na metody outdoorowe i terenowe oraz na rozwijanie tzw. zielonych kompetencji, opartych na sprawczości i zaangażowaniu młodych ludzi.

Jesteśmy przekonani, że jako region będziemy dzięki temu szczególnie dobrze przygotowani do wdrażania nowych metod pracy dydaktycznej. Nasza platforma tworzy unikatowe, szyte na miarę potrzeb i wyzwań reformy oświaty repozytorium, które w sposób praktyczny wspiera nauczycieli w mierzeniu się z nadchodzącymi zmianami systemowymi – dodaje.

Program jest autorskim modelem edukacji klimatyczno-środowiskowej, opartym na czterech żywiołach: wodzie, powietrzu, ziemi i ogniu, które stanowią punkt wyjścia do dyskusji o współczesnych wyzwaniach środowiskowych i klimatycznych, zarówno w wymiarze lokalnym, jak i globalnym, w kontekście przekraczania granic planetarnych oraz jakości życia człowieka. Materiały są dostępne bezpłatnie. Wśród nich znajdują się propozycje scenariuszy lekcji poświęconych zagadnieniom klimatycznym i środowiskowym, przygotowane z uwzględnieniem różnych etapów edukacyjnych oraz specyfiki przedmiotowej. Opracowania te integrują perspektywę humanistyczną, społeczną i przyrodniczą, podkreślając interdyscyplinarny charakter edukacji klimatycznej oraz jej zakorzenienie w refleksji etycznej, kulturowej i obywatelskiej.

Istotnym komponentem projektu są filmy instruktażowe dotyczące wdrażania błękitno-zielonej infrastruktury w szkołach. Materiały te w przystępny i metodycznie uporządkowany sposób pokazują, jak planować oraz realizować rozwiązania sprzyjające retencji wody, zazielenianiu przestrzeni szkolnych czy tworzeniu ogrodów edukacyjnych. Dzięki temu szkoły mogą pełnić podwójną rolę: przestrzeni przekazywania wiedzy oraz lokalnych centrów realnej zmiany środowiskowej.

Akademia objęła wsparciem również środowisko bibliotekarskie. Przygotowano materiały filmowe skierowane do bibliotekarek i bibliotekarzy, prezentujące literaturę podejmującą tematykę ochrony środowiska oraz propozycje jej wykorzystania w pracy z uczniami i uczennicami. Projekt wzmocnił tym samym rolę biblioteki szkolnej jako miejsca budowania świadomości ekologicznej, krytycznego namysłu i dialogu wokół wyzwań współczesności.

Wśród opracowanych treści znalazły się także materiały edukacyjne dotyczące diety roślinnej, zdrowej, sezonowej i lokalnej. Akcentują one zależności między codziennymi wyborami konsumenckimi a kondycją środowiska naturalnego, promując odpowiedzialne postawy żywieniowe oraz świadome podejście do zasad zrównoważonego rozwoju.

Zgromadzone zasoby stanowią rozbudowaną i merytorycznie spójną bazę inspiracji dla środowiska nauczycielskiego oraz wszystkich osób zaangażowanych w edukację. Ich szczególną wartością jest model współpracy oparty na dialogu środowiska akademickiego z praktykami szkolnymi. Taka formuła pozwala łączyć refleksję naukową z doświadczeniem dydaktycznym oraz skuteczniej odpowiadać na realne potrzeby szkół regionu.

Photo by Sara Cottle on Unsplash