Stanowisko ws. bezpieczeństwa żywności i pasz

Komisja Europejska przedstawiła do konsultacji publicznych inicjatywę ustawodawczą „Bezpieczeństwo żywności i pasz – zbiorczy pakiet uproszczeń”, której celem jest ograniczenie obciążeń administracyjnych oraz usprawnienie procedur regulacyjnych w obszarze bezpieczeństwa żywności i pasz w Unii Europejskiej. Inicjatywa obejmuje m.in. zmiany dotyczące procedur zatwierdzania środków ochrony roślin, produktów biobójczych i dodatków paszowych, a także uproszczenia w zakresie obowiązków sprawozdawczych i organizacji kontroli.

Green REV Institute przedstawił stanowisko w tej sprawie, wskazując, że choć redukcja zbędnej biurokracji może zwiększyć efektywność systemu regulacyjnego, uproszczenia nie mogą prowadzić do osłabienia mechanizmów oceny ryzyka ani obniżenia standardów bezpieczeństwa. Organizacja wyraża szczególne zastrzeżenia wobec przyspieszania procedur zatwierdzania pestycydów, produktów biokontrolnych i dodatków paszowych bez zapewnienia odpowiednich zasobów eksperckich i pełnej, niezależnej analizy skutków dla zdrowia publicznego i środowiska.

Green REV Institute krytycznie odnosi się również do rezygnacji z pełnej oceny skutków oraz ograniczenia zakresu konsultacji publicznych, podkreślając, że zmiany w systemie bezpieczeństwa żywności mają charakter systemowy i wymagają transparentnego procesu decyzyjnego. W ocenie organizacji uproszczenia mogą być uzasadnione wyłącznie wtedy, gdy mają charakter proceduralny i nie prowadzą do obniżenia poziomu ochrony konsumentów ani do osłabienia unijnych standardów w kontekście globalnych łańcuchów dostaw.

Green REV Institute postuluje:

1. Utrzymanie wysokiego poziomu ochrony zdrowia i środowiska
Uproszczenia proceduralne nie mogą prowadzić do osłabienia merytorycznych standardów oceny ryzyka. Organizacja podkreśla, że przyspieszenie zatwierdzania pestycydów, produktów biobójczych czy dodatków paszowych musi być oparte na pełnej, niezależnej i rzetelnej analizie naukowej, z zapewnieniem odpowiednich zasobów eksperckich (w tym w EFSA). Skrócenie terminów nie może wpływać na jakość ocen bezpieczeństwa.

2. Pełnej, niezależnej oceny skutków proponowanych zmian
Green REV sprzeciwia się uznaniu, że inicjatywa ma „czysto techniczny charakter” i nie wymaga pełnej oceny skutków. Organizacja wskazuje, że zmiany dotyczące procedur zatwierdzania środków ochrony roślin, biocydów, dodatków paszowych oraz kontroli granicznych mogą bezpośrednio wpływać na zdrowie publiczne i bezpieczeństwo konsumentów, dlatego wymagają pogłębionej analizy.

3. Zachowania rygorystycznych standardów w zakresie pestycydów i importu
Green REV Institute akcentuje konieczność uwzględniania najnowszych badań naukowych (m.in. WHO i UNICEF) dotyczących wpływu pestycydów na zdrowie, w szczególności dzieci. Wskazuje również na problem dopuszczania do importu żywności produkowanej z użyciem substancji zakazanych w UE oraz na potrzebę silnego monitoringu pozostałości pestycydów.

4. Transparentnego i inkluzywnego procesu decyzyjnego
Green REV krytykuje rezygnację z dodatkowych konsultacji publicznych i postuluje realne włączenie organizacji konsumenckich, ekspertów zdrowia publicznego oraz obywateli w proces legislacyjny.

5. Spójności z celami transformacji systemu żywnościowego
Organizacja zwraca uwagę, że uproszczenia w obszarze dodatków paszowych nie powinny wzmacniać intensywnej hodowli zwierzęcej, lecz być zgodne z celami klimatycznymi, środowiskowymi i zdrowotnymi UE.