Pierwszy w Europie przypadek zakażenia człowieka wirusem ptasiej grypy

Włoskie Ministerstwo Zdrowia potwierdziło wykrycie przypadku zakażenia człowieka wirusem ptasiej grypy A(H9N2) w regionie Lombardia. H9N2 to podtyp wirusa grypy typu A, który krąży głównie w populacjach ptaków, zwłaszcza tzw. drobiu, ale w rzadkich przypadkach może zakażać ludzi. Według włoskich służb jest to pierwszy udokumentowany przypadek zakażenia tym wirusem u człowieka w Europie.

Zakażenie stwierdzono u osoby hospitalizowanej, która wcześniej przebywała w Afryce, gdzie najprawdopodobniej doszło do ekspozycji na wirusa. Pacjent ma choroby współistniejące, a jego stan określany jest jako stabilny.

Władze podkreślają, że zakażenia H9N2 u ludzi są sporadyczne i zwykle mają łagodny przebieg kliniczny. Jak wskazuje włoskie Ministerstwo Zdrowia, nie odnotowano dotąd transmisji wirusa z człowieka na człowieka. Do zakażeń dochodzi najczęściej w wyniku bezpośredniego kontaktu z zakażonymi ptakami, ich wydzielinami lub środowiskiem hodowlanym.

Po wykryciu przypadku uruchomiono standardowe procedury epidemiologiczne. Osoby mające kontakt z pacjentem zostały zidentyfikowane i objęte nadzorem sanitarnym.

Zoonozy – choroby odzwierzęce i ich znaczenie epidemiologiczne

Ptasia grypa należy do tzw. zoonoz, czyli chorób zakaźnych przenoszonych ze zwierząt na ludzi. Zoonozy stanowią istotną grupę chorób zakaźnych, ponieważ mogą prowadzić do sporadycznych zakażeń u ludzi, a w niektórych przypadkach – przy spełnieniu określonych warunków biologicznych – do powstania nowych ognisk epidemicznych.

Do zakażenia zoonotycznego dochodzi zazwyczaj przez bezpośredni kontakt z zakażonym zwierzęciem, jego wydzielinami, skażonym środowiskiem lub – rzadziej – poprzez kontakt pośredni w łańcuchu produkcji żywności, jeśli nie są zachowane podstawowe standardy higieny i obróbki termicznej. W przypadku wirusów grypy ptasiej kluczowym czynnikiem ryzyka pozostaje ekspozycja na żywe lub chore ptaki, szczególnie w środowiskach hodowlanych i targowych.

WHO w raporcie „Avian Influenza Human – Animal Interface Risk Updates” z 13 marca 2026 r. podkreśla, że zakażenia wirusami ptasiej grypy u ludzi pozostają rzadkie i mają charakter incydentalny. Wskazuje również, że nie stwierdzono trwałej transmisji wirusów ptasiej grypy pomiędzy ludźmi, a globalne ryzyko dla populacji pozostaje niskie.

Jednocześnie doświadczenia epidemiologiczne ostatnich dekad pokazują, że zoonozy mogą mieć istotne znaczenie zdrowotne w skali globalnej. Przykładem jest pandemia COVID-19, wywołana przez wirusa SARS-CoV-2, który według powszechnie przyjętych hipotez naukowych ma pochodzenie odzwierzęce. Pandemia uwidoczniła, że patogeny krążące w świecie zwierząt mogą w określonych warunkach przekroczyć barierę gatunkową i doprowadzić do globalnego kryzysu zdrowotnego.

W kontekście profilaktyki WHO oraz europejskie instytucje zdrowia publicznego wskazują, że nie istnieją rutynowe szczepienia przeciw H9N2 dla populacji ogólnej. Szczepienia przeciw grypie sezonowej nie chronią przed zakażeniem ptasią grypą, ale mogą ograniczać ryzyko współzakażeń i ułatwiać diagnostykę. Specyficzne szczepionki przeciw wirusom ptasiej grypy pozostają elementem przygotowań pandemicznych i są wykorzystywane wyłącznie w strategiach rezerwowych.

Według włoskiego Ministerstwa Zdrowia sytuacja pozostaje pod kontrolą, a ryzyko dla populacji oceniane jest jako niskie. Sprawa jest monitorowana przez służby sanitarne we współpracy z instytucjami regionalnymi i międzynarodowymi, w tym WHO.

Photo by Mufid Majnun on Unsplash