To nie koniec działań dla Doliny Dolnej Odry

Pomimo zawetowania przez prezydenta ustawy o utworzeniu Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry, działania na rzecz ochrony tego unikatowego obszaru nie ustają. Wysokie poparcie społeczne, zaangażowanie samorządów oraz plany dalszych inicjatyw pokazują, że Dolina Dolnej Odry pozostaje priorytetem dla ochrony przyrody i rozwoju regionu.

Prezydent Karol Nawrocki 7 listopada 2025 roku zawetował ustawę o utworzeniu Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry. Projekt zakładał powstanie pierwszego w Polsce parku narodowego od 24 lat, co jest szczególnie istotne, ponieważ Polska znajduje się obecnie w gronie krajów o jednym z najniższych wskaźników udziału parków narodowych w powierzchni kraju.

Decyzja prezydenta przerwała proces legislacyjny, mimo że poparcie społeczne dla tej inicjatywy utrzymuje się od miesięcy na bardzo wysokim poziomie, sięgającym nawet 84–91% w regionie. Ministra środowiska Paulina Hennig-Kloska spotkała się w Szczecinie z wojewodą zachodniopomorskim oraz przedstawicielami samorządów, aby omówić dalsze kroki w ochronie unikatowego obszaru Międzyodrza. Samorządy wyraziły gotowość do kontynuowania działań zmierzających do zabezpieczenia cennych torfowisk, rozlewisk oraz siedlisk ponad 200 gatunków ptaków. Ministra Hennig-Kloska zapowiedziała, że wystąpi do dyrekcji Wolińskiego Parku Narodowego z propozycją objęcia Międzyodrza ochroną w ramach eksklawy. Pomysł ten został zaproponowany przez władze Szczecina i gminę Kołbaskowo, a poparcie wyraziły także powiat policki i sejmik województwa zachodniopomorskiego.

„Nie zatrzymujemy się ani na moment – Międzyodrze zasługuje na pełną ochronę, a jego unikalna fauna i flora muszą mieć szansę przetrwać kolejne pokolenia. Park narodowy to nie tylko nazwa – to gwarancja profesjonalnej ochrony z udziałem samorządów oraz dedykowanej kadry, której ten teren naprawdę potrzebuje” – podkreśliła ministra Paulina Hennig-Kloska.

Dolina Dolnej Odry to wyjątkowy teren o ogromnym bogactwie fauny i flory, obejmujący różnorodne siedliska, naturalne zbiorniki wodne oraz zabytkowe elementy hydrotechniczne. Według badań przeprowadzonych przez Łukasza Ławickiego i dr. hab. Dominika Marchowskiego, na tym obszarze występuje aż 237 gatunków ptaków, co stanowi około 50% wszystkich gatunków odnotowanych w Polsce. Awifauna lęgowa Międzyodrza obejmuje 129 gatunków, czyli niemal 56% wszystkich ptaków lęgowych kraju. Ta unikalna bioróżnorodność sprawia, że Dolina Dolnej Odry ma ogromne znaczenie dla ochrony przyrody w skali krajowej i europejskiej.

Badania opinii publicznej pokazują, że mieszkańcy regionu zdecydowanie popierają utworzenie parku narodowego. Większość z nich jest przekonana, że projekt przyniesie wymierne korzyści zarówno ekonomiczne, jak i środowiskowe. Najwyższe poparcie odnotowano w województwie zachodniopomorskim oraz w gminach położonych najbliżej Międzyodrza, gdzie wsparcie sięga nawet 90%. Przykładowo, 81% mieszkańców regionu uważa, że park przyniesie korzyści ekonomiczne, a poparcie dla jego utworzenia wynosi 86% w województwie zachodniopomorskim, 94% w Szczecinie, 92% w powiecie polickim oraz 84% w powiecie gryfińskim. Ponadto, ogólnopolskie badania wykazały, że 70% respondentów popiera ustanowienie Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry.

Aktualnie Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Zachodniopomorskiego pracuje nad opracowaniem planu ochrony Doliny Dolnej Odry, który może stanowić fundament do dalszych działań. Równocześnie Ministerstwo Klimatu i Środowiska stara się pozyskać dodatkowe środki finansowe na ochronę tego wyjątkowego terenu. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej tworzy dedykowane programy wsparcia, które obejmują nie tylko działania ochronne, ale także rozwój infrastruktury turystycznej oraz monitoring przyrodniczy. Program NFOŚiGW dysponuje 450 mln zł, z możliwością pełnego dofinansowania projektów dla parków narodowych i RDOŚ. Fundusz ma zostać uruchomiony w pierwszej połowie 2026 r.

Tekst: Weronika Adamowska

Na zdj. Zimorodek, licznie występujący na obszarze projektowanego parku.

Photo: Vincent van Zalinge on Unsplash