From feed to food

Europejski system rolno-spożywczy stoi przed rosnącymi wyzwaniami związanymi ze zmianami klimatu, utratą bioróżnorodności oraz zależnością od importowanych pasz białkowych. Według Laury Picot, autorki policy brief (European Policy Centre, EPC) zwiększenie produkcji białka roślinnego może jednocześnie ograniczyć emisje gazów cieplarnianych, poprawić bezpieczeństwo żywnościowe oraz stworzyć rolnikom nowe źródła dochodów.

Analiza wskazuje jednak, że obecny system finansowania nie sprzyja takim zmianom. Ponad 80% środków Wspólnej Polityki Rolnej trafia obecnie do sektora produkcji zwierzęcej, a wielu rolników pozostaje związanych z kosztowną infrastrukturą hodowlaną. Dodatkową barierę stanowią wysokie koszty inwestycji, ograniczony dostęp do kredytów, brak odpowiedniej infrastruktury do przetwarzania roślin białkowych oraz niepewność dotycząca popytu.

Autorka podkreśla, że w 2022 roku luka finansowa w finansowaniu europejskiego rolnictwa wyniosła 62 mld euro, szczególnie dotykając małe gospodarstwa i młodych rolników. Jednocześnie obecnie trwające prace nad reformą Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 roku, przygotowaniem unijnego Planu Białkowego oraz zmianami w przepisach dotyczących zamówień publicznych stwarzają wyjątkową okazję do stworzenia skuteczniejszych mechanizmów wsparcia.

Wśród najważniejszych rekomendacji znalazły się: przeznaczenie większej części funduszy WPR na uprawę roślin białkowych, połączenie płatności przejściowych z gwarancjami Europejskiego Banku Inwestycyjnego, rozwój regionalnej infrastruktury przetwórczej oraz wprowadzenie obowiązkowych kryteriów zrównoważonego żywienia w zamówieniach publicznych. Ważnym postulatem jest także zwiększenie finansowania badań nad roślinami strączkowymi oraz wzmocnienie doradztwa dla rolników planujących zmianę profilu produkcji.

Zdaniem autorki opracowania spójna polityka wspierająca dywersyfikację produkcji białka może zwiększyć konkurencyjność europejskiego rolnictwa, ograniczyć zależność od importu oraz poprawić odporność gospodarstw na kryzysy klimatyczne i geopolityczne.

Autorką opracowania „From Feed to Food: Financing Farmers’ Protein Diversification” jest Laura Picot, Visiting Policy Fellow w European Policy Centre.