Reklamy mięsa i paliw kopalnych znikną z ulic Amsterdamu

Pod koniec stycznia 2026 roku w Amsterdamie zapadła decyzja, która może okazać się przełomowa w globalnej walce ze zmianami klimatycznymi i kształtowaniem nawyków konsumpcyjnych. Rada miasta Amsterdamu przegłosowała uchwałę, zgodnie z którą od 1 maja 2026 roku w przestrzeni publicznej stolicy Holandii nie będą wyświetlane reklamy produktów mięsnych oraz związanych z paliwami kopalnymi, takich jak benzyna, olej napędowy, reklamy lotów samolotem czy rejsów wycieczkowych. Tym samym Amsterdam stał się pierwszą stolicą na świecie, która wprowadziła tak kompleksowy zakaz reklam tych kategorii produktów, łącząc cele klimatyczne z ochroną zdrowia publicznego i etyką wobec zwierząt – informuje NL Times.

Nowe przepisy formalizują ograniczenia dotyczące reklam w lokalnym rozporządzeniu, co ułatwi ich wdrożenie i egzekwowanie. Zgodnie z uchwałą, z przystanków autobusowych, stacji metra oraz dworców kolejowych znikną reklamy promujące mięso, paliwa kopalne i związane z nimi usługi. To rozszerzenie wcześniejszych działań miasta, które od 2020 roku próbowało ograniczać reklamy „fossil fuel” poprzez umowy z operatorami reklamowymi, jednak nowe przepisy dają radzie miejskiej silniejszy instrument prawny.

Inicjatorzy zmian, reprezentanci partii GroenLinks oraz Partii dla Zwierząt, podkreślają, że reklamy mięsa i paliw kopalnych normalizują konsumpcję produktów o wysokiej emisji gazów cieplarnianych oraz przyczyniają się do degradacji środowiska. W ich opinii eliminacja takich reklam z przestrzeni publicznej jest nie tylko konieczna ze względu na walkę z kryzysem klimatycznym, ale także służy ochronie zdrowia mieszkańców oraz etyce wobec zwierząt tzw. hodowlanych. Widoczność tych reklam wpływa na postawy społeczne i popyt, dlatego ich ograniczenie może przyczynić się do zmiany nawyków konsumenckich.

Decyzja Amsterdamu wpisuje się w szerszy trend w Holandii i na świecie. W kraju tym kilka innych miast, takich jak Haga, Utrecht, Delft, Nijmegen, Leiden czy Zwolle, wcześniej wprowadziło zakazy reklam paliw kopalnych. Do tej pory ograniczenia dotyczyły głównie produktów i usług wysokoemisyjnych, takich jak loty samolotem czy samochody spalinowe. Amsterdam poszedł o krok dalej, włączając do zakazu także reklamy mięsa.

Przed głosowaniem największa na świecie firma outdoorowa JCDecaux ostrzegała, że zakaz może mieć daleko idące skutki finansowe i prawne, wskazując na istniejące długoterminowe kontrakty reklamowe. Krytycy nowego prawa argumentują, że ograniczenie reklam narusza wolność słowa i wolność prowadzenia działalności gospodarczej, a także zmniejsza dostęp konsumentów do informacji o produktach i usługach.

W kontekście prawnym podobne ograniczenia reklamowe były już wcześniej testowane w sądach. W 2025 roku lokalny sąd w Hadze uznał za legalne wprowadzenie zakazu reklam paliw kopalnych w przestrzeni publicznej, odrzucając zarzuty branży turystycznej i reklamowej. To orzeczenie dało precedens, który stał się podstawą do podobnych działań w innych holenderskich miastach.

Holandia nie jest jedynym krajem podejmującym takie działania. W innych miastach europejskich, takich jak Edynburg, wprowadzono zakazy reklam samochodów SUV i lotów, a podobne inicjatywy zyskują coraz większe uznanie na całym świecie. Trend ten pokazuje, że debata na temat ograniczenia reklam produktów o dużym wpływie na środowisko staje się coraz bardziej aktualna i znacząca społecznie oraz politycznie.

Zakaz w Amsterdamie zacznie obowiązywać 1 maja 2026 roku, jednak jego praktyczne wdrożenie będzie wymagało czasu, ze względu na istniejące umowy z operatorami reklamowymi i konieczność przeprowadzenia okresów przejściowych. Dla zwolenników tego rozwiązania jest to ważny krok w kierunku zmiany społecznych norm i zachowań konsumenckich. Dla przeciwników natomiast początek szerokiej debaty o granicach ingerencji władz w wolność komunikacji i działalność gospodarczą.

Photo by Gaurav Jain on Unsplash

Przeczytaj także: UK: Koniec reklam śmieciowego jedzenia