Nowy cel klimatyczny UE na 2040 r.

Unia Europejska ustanawia prawnie wiążący cel klimatyczny, zakładający redukcję netto emisji gazów cieplarnianych (GHG) o 90% do 2040 roku względem poziomów z 1990 roku. Komisja Europejska pozytywnie ocenia wczorajsze wstępne porozumienie polityczne między Parlamentem Europejskim a państwami członkowskimi UE, które dotyczy zarówno tego kluczowego celu, jak i zmian w unijnym prawie klimatycznym. Dokument przewiduje również możliwość sięgnięcia po wysokiej jakości międzynarodowe kredyty klimatyczne, które mogą wspomóc realizację celu, przy czym ich udział nie może przekroczyć 5% całkowitych unijnych emisji netto z 1990 roku.

Nowy cel wyznacza stabilną i czytelną ścieżkę transformacji gospodarki UE w kierunku pełnej dekarbonizacji do 2050 roku. Zapewnia to inwestorom i przedsiębiorstwom niezbędną pewność, sprzyjając rozwijaniu innowacyjnych, zrównoważonych rozwiązań oraz wzmacniając konkurencyjność przemysłu, a także bezpieczeństwo i niezależność energetyczną Wspólnoty. Na arenie międzynarodowej Unia potwierdza swoje zdecydowane zaangażowanie w realizację Porozumienia paryskiego, utrzymując pozycję lidera i wiarygodnego partnera w globalnych działaniach klimatycznych.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen powiedziała: „Dziś UE manifestuje silne zobowiązanie wobec klimatu i Porozumienia paryskiego. Miesiąc po COP30 przekuliśmy deklaracje w konkretne działania, ustanawiając prawnie wiążący cel redukcji emisji o 90% do 2040 roku. Dysponujemy jasnym planem i elastycznym podejściem, które umożliwią uczynienie transformacji bardziej konkurencyjną.”

Porozumienie wyznacza realistyczną i dostosowaną do obecnych warunków gospodarczego oraz geopolitycznego elastyczną ścieżkę realizacji celu, obejmującą pełne wdrożenie Pakietu na rzecz Czystego Przemysłu. Kluczowe zapisy przewidują możliwość korzystania od 2036 roku z wysokiej jakości międzynarodowych kredytów klimatycznych, stanowiących do 5% całkowitych emisji netto UE z 1990 roku, co odpowiada redukcji krajowej o co najmniej 85%. Proces ten będzie realizowany z zachowaniem wysokich standardów, zgodnie z artykułem 6.4 Porozumienia paryskiego oraz z okresem pilotażowym w latach 2031–2035. Dodatkowo, w systemie handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) uwzględnione zostaną krajowe metody trwałego pochłaniania dwutlenku węgla, które pozwolą kompensować emisje trudne do wyeliminowania. Państwa członkowskie zyskają także większą swobodę w zarządzaniu celami, w tym możliwość bilansowania niedoborów emisji między sektorami bez zakłócania ogólnego postępu.

Porozumienie kształtuje również przyszłe ramy polityczne po 2030 roku, kładąc nacisk na konkurencyjność europejskiego przemysłu i gospodarki oraz sprawiedliwą, opłacalną i społecznie zrównoważoną transformację. Promowane będą innowacyjne, neutralne technologicznie rozwiązania oraz odnawialne źródła energii. Wprowadzono także dwuletnią ocenę realizacji celów pośrednich, która uwzględni najnowsze dane naukowe, postęp technologiczny i sytuację na światowym rynku. Przewidziano wzmocnienie mechanizmów przeglądowych, aby systematycznie oceniać wpływ działań na konkurencyjność, ceny energii oraz wykorzystanie międzynarodowych kredytów.

Ponadto, przesunięto termin wprowadzenia unijnego systemu handlu emisjami dla budynków, transportu drogowego i małych instalacji (ETS2) z 2027 na 2028 rok. Zmiana ta nie wpłynie na rozpoczęcie obowiązków monitorowania, raportowania i weryfikacji, które pozostają zaplanowane na 2025 rok.

Po sfinalizowaniu porozumienia, Parlament Europejski i Rada UE przystąpią do formalnego zatwierdzenia tekstu, po czym poprawka do prawa klimatycznego zostanie opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE i zacznie obowiązywać.

W dalszym ciągu procesu dekarbonizacji UE wspiera inwestycje w innowacje, tworzy miejsca pracy, sprzyja wzrostowi gospodarczemu, wzmacnia odporność na skutki zmian klimatu oraz buduje niezależność energetyczną. Obowiązujące od lipca 2021 roku prawo klimatyczne zobowiązuje UE do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku oraz redukcji emisji netto o co najmniej 55% do 2030 roku w porównaniu z 1990 rokiem. Wdrażanie pakietu „Fit for 55” jest w toku, a oceny krajowych planów potwierdzają postęp w realizacji tych celów. Nowy, pośredni cel na 2040 rok pozwala określić tempo działań w drodze do neutralności klimatycznej, a jego ustanowienie, zaproponowane przez Komisję 2 lipca 2025 roku, stanowi podstawę aktualizacji wkładu UE (NDC) zgłoszonego na COP30.

Źródło: https://ec.europa.eu/

Więcej informacji:

European Climate Law

Proposal for a 2040 EU climate target

Photo: Ursula von der Leyen, Multimedia Centre | European Parliament