Stanowisko ws. nieuczciwych praktyk handlowych

Celem inicjatywy jest zmiana przepisów UE dotyczących zwalczania nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach między przedsiębiorstwami w łańcuchu dostaw produktów rolnych i dostaw żywności. Podstawą przeglądu jest ocena przepisów UE dotyczących nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach między przedsiębiorstwami oraz wizja rolnictwa i żywności, w odpowiedzi na postulaty rolników dotyczące sprawiedliwszego łańcucha żywnościowego. Green REV Institute pozytywnie ocenia inicjatywę Komisji Europejskiej w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych, ale podkreśla, że problem ten ma charakter systemowy, wynikający z koncentracji władzy rynkowej w handlu detalicznym. Rolnicy i mali producenci są uzależnieni od kilku dominujących sieci handlowych, które narzucają warunki umów i praktyki handlowe niekorzystne dla dostawców.

Sieci handlowe, takie jak Żabka, Lidl, Biedronka, pełnią rolę faktycznych regulatorów rynku, decydując o dostępie producentów do konsumentów, kształtując ceny i popyt, często kosztem mniejszych podmiotów. Praktyki takie jak ukryte rabaty, wymuszanie opłat marketingowych czy brak minimalnych gwarancji w umowach systemowo osłabiają pozycję dostawców.

Strach przed utratą kontraktów powoduje, że dostawcy rzadko zgłaszają nieuczciwe praktyki, co utrudnia ich egzekwowanie. Organy takie jak UOKiK mają ograniczone możliwości skutecznego działania, a sankcje są często zaskarżane i długotrwałe.

Green REV Institute zwraca też uwagę na brak ochrony dla producentów żywności roślinnej, kluczowych dla transformacji ekologicznej, którzy są kapitałowo słabi i całkowicie zależni od sieci handlowych.

Organizacja apeluje do Komisji Europejskiej o:

1. Uznanie koncentracji handlu detalicznego za główne źródło problemu,
2. Rozszerzenie ochrony na wszystkich słabszych uczestników rynku,
3. Zakaz sprzedaży poniżej kosztów produkcji,
4. Skuteczną ochronę anonimowości i przeciwdziałanie odwetowi,
5. Uwzględnienie producentów żywności roślinnej,
6. Większą przejrzystość podziału wartości i marż w łańcuchu dostaw.

Bez takich reform problem nierówności i nieuczciwości w łańcuchu dostaw będzie się pogłębiać, szkodziąc rolnikom, producentom i konsumentom oraz realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu.