Projekt standardu VSME – uwagi

Green REV Institute przedstawił stanowisko w ramach konsultacji projektu dobrowolnego standardu sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju (VSME), prowadzonego przez Ministerstwo Finansów w związku z pracami nad tym standardem na poziomie Unii Europejskiej.

Projekt VSME ma na celu ustanowienie uproszczonych, dobrowolnych ram raportowania informacji środowiskowych, społecznych i dotyczących ładu korporacyjnego dla mniejszych podmiotów. Standard ma również pełnić funkcję punktu odniesienia dla zakresu informacji wymaganych w łańcuchach wartości, ograniczając skalę żądań raportowych wobec mniejszych przedsiębiorstw.

W swoim stanowisku Green REV Institute wskazuje, że choć uproszczenie obowiązków sprawozdawczych dla mniejszych podmiotów jest zasadne z perspektywy proporcjonalności regulacyjnej, konstrukcja standardu VSME budzi istotne wątpliwości z punktu widzenia przejrzystości i rzetelności informacji środowiskowych.

Organizacja zwraca uwagę, że zakres ujawnień środowiskowych w standardzie koncentruje się na podstawowych wskaźnikach ilościowych (m.in. energia, emisje gazów cieplarnianych, woda, odpady), przy czym dane prezentowane są zasadniczo za pojedynczy rok sprawozdawczy. Brak obowiązku przedstawiania danych porównawczych i analizy zmian w czasie – zdaniem Fundacji – ogranicza możliwość oceny trendów środowiskowych oraz rzeczywistego kierunku oddziaływań przedsiębiorstwa.

Green REV Institute podnosi również, że liczne klauzule warunkowe w standardzie (uzależniające zakres ujawnień od dostępności danych lub istniejących obowiązków prawnych) mogą prowadzić do pomijania istotnych oddziaływań środowiskowych w sytuacji braku systemów pomiarowych, co z kolei może osłabiać kompletność raportowanych informacji.

W odniesieniu do działalności o wysokiej presji środowiskowej organizacja wskazuje, że ogólny i uproszczony charakter VSME nie pozwala na pełne odzwierciedlenie wszystkich istotnych presji środowiskowych, w tym oddziaływań na ekosystemy, jakość powietrza, wody i gleby. W konsekwencji standard nie powinien być traktowany jako wystarczające narzędzie do kompleksowej oceny ryzyk środowiskowych i zdrowotnych.

Green REV Institute podkreśla, że stosowanie VSME jako głównego punktu odniesienia dla informacji środowiskowych może zwiększać ryzyko formalizacji raportowania bez realnego wzmocnienia przejrzystości, a w skrajnych przypadkach – sprzyjać zjawisku greenwashingu. Organizacja wskazuje, że dalsze prace nad standardem powinny uwzględniać kwestie jakości, kompletności i porównywalności ujawnień środowiskowych, tak aby uproszczenie ram raportowania nie prowadziło do osłabienia dostępu do rzetelnej informacji o rzeczywistym wpływie działalności gospodarczej na środowisko i zdrowie ludzi.