Raport EFSA i ECDC nt. antybiotykooporności

Raport „Antimicrobial resistance in zoonotic and indicator bacteria from humans, animals and food in 2023–2024” został przygotowany wspólnie przez EFSA i ECDC. Dokument opiera się na danych zebranych w całej Unii Europejskiej od ludzi, zwierząt oraz próbek żywności i pokazuje aktualny stan oporności bakterii, które mogą przenosić choroby na ludzi.

Raport EFSA i ECDC pokazuje, że problem oporności bakterii przenoszonych przez żywność wciąż pozostaje poważny. Szczególnie niepokojące jest utrzymujące się wysokie rozpowszechnienie oporności na ciprofloxacin w bakteriach Campylobacter i Salmonella. W przypadku Campylobacter poziom oporności jest tak wysoki, że ten antybiotyk nie jest już zalecany w leczeniu zakażeń u ludzi w Europie. Co więcej, wiele szczepów bakterii wykazuje jednoczesną odporność na kilka różnych grup leków, co znacząco ogranicza możliwości terapii i komplikuje leczenie zakażeń, zwłaszcza u osób najbardziej narażonych, takich jak dzieci, osoby starsze czy pacjenci z obniżoną odpornością.

Pomimo utrzymującej się wysokiej oporności, raport wskazuje również na pozytywne zmiany. W niektórych krajach UE odnotowano spadek oporności Salmonella na ampicylinę i tetracykliny oraz zmniejszenie oporności Campylobacter na erytromycynę – antybiotyk, który wciąż pozostaje istotnym narzędziem terapeutycznym. Wiele państw zaobserwowało też spadek przypadków wielolekowej oporności, co ułatwia stosowanie skuteczniejszych terapii klinicznych.

Raport podkreśla także znaczenie podejścia One Health, które traktuje zdrowie ludzi, zwierząt i środowiska jako nierozerwalnie powiązane. Tylko dzięki takim kompleksowym działaniom możliwe jest skuteczne ograniczanie rozwoju oporności bakterii i ochrona zdrowia publicznego.

Wnioski płynące z raportu są istotne zarówno dla lekarzy, weterynarzy, jak i dla służb nadzoru żywnościowego. Wyniki wskazują na konieczność odpowiedzialnego stosowania antybiotyków, systematycznego monitorowania oporności oraz wdrażania skutecznych środków prewencyjnych w hodowli zwierząt i przemyśle spożywczym.