Nowe zasady żywienia w szkołach – jak przygotować placówki do zmian?

We wtorek, 24 marca, pod przewodnictwem posłanki Doroty Olko odbyło się 5. posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Jakości Żywienia Dzieci w Placówkach Opiekuńczych i Oświatowych. Spotkanie poświęcono jednemu z kluczowych wyzwań najbliższych lat – przygotowaniu szkół i przedszkoli do wdrożenia nowego rozporządzenia Ministra Zdrowia regulującego posiłki oferowane dzieciom w placówkach oświatowych.

W dyskusji udział wzięli przedstawiciele administracji publicznej, środowiska naukowego oraz organizacji społecznych. Obecni byli m.in. reprezentanci i reprezentantki Ministerstwa Zdrowia, Głównego Inspektoratu Sanitarnego, ekspertki Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – PIB, a także przedstawicielki i przedstawiciele organizacji pozarządowych działających na rzecz zdrowego żywienia i edukacji. Wśród uczestników znaleźli się m.in. Kuba Sękowski (Ministerstwo Zdrowia), Ewa Nyczaj (GIS), dr n. o zdr. Anna Taraszewska, prof. dr hab. n. o zdr. Regina Wierzejska (NIZP PZH – PIB), Anna Spurek (Green REV Institute) oraz Morgan Janowicz (Federacja Bezpieczna Żywność), a także przedstawiciele i przedstawicielki licznych organizacji branżowych i społecznych, w tym Polskiego Stowarzyszenia Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej, Stowarzyszenia Szkoła od Kuchni, Koalicji Żywa Ziemia, Rodziców dla Klimatu, Organizacji Pracodawców Rada Przedsiębiorców, ProVeg Polska, Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, WWF Polska i Roślinniejemy.

W trakcie spotkania wielokrotnie podkreślano znaczenie żywienia dzieci jako fundamentu zdrowia publicznego oraz profilaktyki chorób cywilizacyjnych. Dyskusję rozpoczął Kuba Sękowski, zastępca dyrektora Departamentu Zdrowia Publicznego, który podkreślił:

Zapewnienie dzieciom zdrowego żywienia to jedna z najważniejszych inwestycji w zdrowie publiczne przyszłych pokoleń, o najwyższej stopie zwrotu. Trudno wskazać działanie bardziej skuteczne. Nie oznacza to jednak, że jest ono wystarczające i samo rozwiąże wszystkie problemy. Jednocześnie bez niego wszelkie inne działania tracą sens.

Nowe rozporządzenie, które wejdzie w życie 1 września 2026 r., wprowadza konkretne wymagania dotyczące zarówno asortymentu sklepików szkolnych, jak i jakości oraz składu posiłków serwowanych dzieciom. Celem zmian jest poprawa wartości odżywczej żywienia w placówkach oraz kształtowanie zdrowych nawyków już od najmłodszych lat.

Uczestnicy i uczestniczki posiedzenia byli zgodni, że wdrożenie nowych regulacji będzie stanowiło wyzwanie organizacyjne i finansowe dla wielu placówek. Zwracano uwagę m.in. na konieczność dostosowania infrastruktury kuchennej, zmianę dotychczasowych umów z dostawcami oraz potrzebę edukacji całej społeczności szkolnej – od dyrekcji, przez personel kuchenny, po rodziców, uczniów i uczennice. Jednocześnie podkreślano, że odpowiednio zaplanowane działania wdrożeniowe mogą znacząco ułatwić ten proces i zwiększyć jego skuteczność.

Wśród rekomendowanych rozwiązań wspierających szkoły i przedszkola wskazano przede wszystkim organizację szkoleń dla dyrekcji, intendentów oraz osób odpowiedzialnych za przygotowanie posiłków, opracowanie jasnych i praktycznych materiałów zawierających przykładowe jadłospisy i przepisy zgodne z nowymi wytycznymi, a także aktywne zaangażowanie samorządów w proces wdrażania zmian – zarówno na poziomie organizacyjnym, jak i finansowym. Podkreślono również znaczenie promowania produktów lokalnych i sezonowych oraz skracania łańcuchów dostaw, co może przełożyć się na wyższą jakość żywności i większą stabilność cen.

Zwrócono uwagę na potrzebę ścisłej współpracy międzysektorowej – skuteczne wdrożenie nowych zasad będzie możliwe tylko przy zaangażowaniu administracji publicznej, placówek oświatowych, dostawców żywności oraz organizacji społecznych.

Choć rozporządzenie „sklepikowe” zacznie obowiązywać dopiero od roku szkolnego 2026/2027, już teraz trwają intensywne prace nad wypracowaniem najlepszych rozwiązań praktycznych. Eksperci i praktycy zgodnie podkreślają, że najbliższe miesiące będą kluczowe dla odpowiedniego przygotowania placówek do nadchodzących zmian. Ostatecznym celem jest zapewnienie dzieciom w szkołach i przedszkolach dostępu do żywności, która będzie zdrowa i bezpieczna, ale również smaczna i atrakcyjna – tak, aby realnie wspierała kształtowanie trwałych, prozdrowotnych nawyków żywieniowych.

Photo: iTV Sejm