Kolejne pytania o zielone zamówienia publiczne i politykę żywnościową

Ministerstwo Rozwoju i Technologii udzieliło odpowiedzi na wniosek Green REV Institute dotyczący zielonych zamówień publicznych, ujawniając m.in. brak konsultacji społecznych i prace prowadzone wewnątrz administracji. W reakcji organizacja skierowała kolejne pytania, m.in. o ślad węglowy żywności, certyfikaty ekologiczne i przyszłe zmiany w prawie zamówień publicznych.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii odpowiedziało na wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony przez fundację Green REV Institute 26 marca 2026 r., dotyczący prac nad zielonymi zamówieniami publicznymi w Polsce.

W swoim pierwotnym wniosku organizacja pytała m.in. o stan prac legislacyjnych i harmonogram wdrażania zielonych zamówień publicznych, jednostki odpowiedzialne za ten obszar oraz osoby nadzorujące działania. Green REV Institute chciał także uzyskać informacje o dotychczasowych i planowanych konsultacjach społecznych oraz o pełnej dokumentacji dotyczącej prac resortu, w tym analizach, ekspertyzach i projektach dokumentów.

W odpowiedzi 3 kwietnia Ministerstwo przekazało, że prace prowadzone są w ramach Międzyresortowego Zespołu ds. Zielonych Zamówień, a nadzór sprawuje Departament Prawa Gospodarczego i Analiz w MRiT. Resort poinformował jednocześnie, że nie prowadzono konsultacji zewnętrznych, a wszystkie uzgodnienia miały charakter wewnątrzresortowy. Nie zaplanowano również konsultacji społecznych w najbliższym czasie. Do odpowiedzi dołączono m.in. program działań zespołu, protokoły z posiedzeń oraz raport Banku Światowego.

W reakcji na otrzymaną odpowiedź oraz przekazane materiały Green REV Institute skierował kolejne pytania w trybie dostępu do informacji publicznej. Organizacja odniosła się m.in. do przyjętej Polityki zakupowej państwa na lata 2026–2029 i zapytała o sposób wdrażania kryteriów środowiskowych w zamówieniach publicznych.

We wniosku z 8 kwietnia fundacja pyta m.in. o metodologię określania i weryfikacji śladu węglowego produktów żywnościowych, w tym o zastosowanie podejść takich jak LCA czy standardy ISO. Porusza także kwestię roli certyfikatów ekologicznych oraz innych narzędzi potwierdzania zgodności środowiskowej w zamówieniach publicznych na żywność.

Green REV Institute zwrócił się również o informacje dotyczące wpływu nowego rozporządzenia Ministra Zdrowia regulującego żywienie dzieci i młodzieży w placówkach oświatowych, w kontekście dostosowania kryteriów zielonych zamówień publicznych do nowych wymogów obowiązujących od września 2026 r.

Wśród pytań znalazły się także kwestie dotyczące wykorzystania rekomendacji Joint Research Centre Komisji Europejskiej w zakresie zrównoważonych zamówień na żywność, a także potencjalnego wsparcia dla rozwoju krajowej produkcji roślin strączkowych jako elementu polityki niskoemisyjnej.

Organizacja zapytała również o ewentualne zmiany w ustawie Prawo zamówień publicznych, w tym wprowadzenie obowiązkowych lub preferencyjnych kryteriów środowiskowych i żywieniowych, oraz o mechanizmy egzekwowania celów określonych w Polityce zakupowej państwa na lata 2026–2029.

Wniosek obejmuje także pytania o uznawane certyfikaty środowiskowe dla żywności, klasyfikację żywności roślinnej oraz sposób obliczania śladu węglowego w zamówieniach publicznych. Green REV Institute pyta również, czy kryteria zielonych zamówień będą różnicować lub wykluczać produkty pochodzące z wielkotowarowych ferm przemysłowych, ze względu na ich wpływ na środowisko, zdrowie i dobrostan zwierząt.

W odpowiedzi z 16 kwietnia 2026 r. Ministerstwo wskazało, że kluczowe kwestie – w tym sposób określania i weryfikowania śladu węglowego żywności – nie zostały jeszcze rozstrzygnięte i będą dopiero przedmiotem prac Międzyresortowego Zespołu. To właśnie Zespół ma zdecydować, czy i jakie metodologie (np. LCA czy inne standardy) zostaną uwzględnione w przyszłych wytycznych.

Resort podkreślił również, że obecne przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych już pozwalają zamawiającym na stosowanie różnych narzędzi weryfikacji, takich jak certyfikaty, etykiety czy inne środki dowodowe potwierdzające spełnianie kryteriów środowiskowych. Jednocześnie dopuszczalne są rozwiązania równoważne, o ile spełniają wymagania określone w przepisach.

W odniesieniu do zmian legislacyjnych Ministerstwo zaznaczyło, że ewentualne modyfikacje przepisów – w tym w zakresie kryteriów środowiskowych i żywieniowych – będą zależały od wyników prac Zespołu. Na ten moment nie określono szczegółowego harmonogramu takich zmian.

Część zagadnień poruszonych przez Green REV Institute została przypisana do kompetencji innych resortów. Dotyczy to m.in. polityki żywnościowej, dobrostanu zwierząt czy wsparcia dla określonych sektorów produkcji rolnej, które – jak wskazano – pozostają w gestii Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Ministerstwo potwierdziło również, że Polityka zakupowa państwa na lata 2026–2029 ma charakter strategiczny, ale jest wiążąca dla administracji rządowej. Jej realizacja ma być monitorowana za pomocą określonych wskaźników i mechanizmów kontroli przewidzianych w dokumencie.

Jednocześnie resort przyznał, że na obecnym etapie nie jest możliwe przedstawienie szczegółowych rozwiązań dotyczących np. różnicowania lub wykluczania produktów pochodzących z wielkotowarowych ferm przemysłowych. Takie kwestie – podobnie jak szczegółowe kryteria środowiskowe – mają zostać dopiero wypracowane.