Uwagi do projektu dot. transformacji systemów żywnościowych

Green REV Institute przedstawiła kompleksowe stanowisko do projektu dokumentu Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczącego transformacji systemów żywnościowych w kontekście realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju. W swojej opinii organizacja pozytywnie ocenia sam kierunek prac, jednocześnie wskazując na potrzebę znacznego rozszerzenia perspektywy dokumentu – z dominującego podejścia produkcyjno-podażowego na ujęcie systemowe, obejmujące zdrowie publiczne, środowisko, konsumpcję oraz sprawiedliwość żywnościową.

W uwagach podkreślono, że obecny model systemu żywnościowego w Polsce wiąże się z poważnymi wyzwaniami zdrowotnymi, środowiskowymi i regulacyjnymi. Zwrócono uwagę m.in. na rosnącą skalę chorób dietozależnych, problem antybiotykooporności związany z intensywną hodowlą zwierząt, wysoką presję środowiskową sektora rolno-spożywczego oraz liczne luki w systemie prawnym i strategicznym. Krytycznie oceniono także brak wskaźników monitorujących kluczowe zjawiska, takie jak koncentracja ferm przemysłowych, dostępność zdrowej żywności czy rozwój sektora żywności roślinnej.

Jak podkreśla fundacja w swoim stanowisku: „(…) konieczne jest konsekwentne, stopniowe przesuwanie środków publicznych – w tym funduszy krajowych, środków WPR, programów
inwestycyjnych i zamówień publicznych – z modeli wysokoemisyjnych, zasobochłonnych
i opartych na intensywnej produkcji zwierzęcej w kierunku działań wspierających zdrową
żywność, produkcję roślinną na cele spożywcze. Publiczne finansowanie powinno wspierać
cele zdrowotne i środowiskowe, a nie utrwalać kosztochłonne modele generujące
negatywne skutki społeczne.”

Green REV Institute rekomenduje opracowanie krajowej strategii żywnościowej integrującej polityki zdrowotne, środowiskowe i gospodarcze, reformę zamówień publicznych, rozwój sektora białka roślinnego oraz wprowadzenie skutecznych regulacji dotyczących ferm wielkotowarowych i handlu detalicznego. Wśród postulatów znalazły się także wzmocnienie lokalnych systemów żywnościowych, poprawa przejrzystości oznakowania żywności oraz uznanie prawa do zdrowej, zrównoważonej żywności jako elementu polityki publicznej. Organizacja deklaruje gotowość do dalszego udziału w pracach nad dokumentem, wskazując, że Polska ma potencjał, by stać się regionalnym liderem transformacji systemów żywnościowych.