Stanowisko do projektu ustawy UC111

Green REV Institute w swoim stanowisku odnosi się do projektu ustawy dotyczącej zmian w przepisach o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ochronie praw konsumenta. Projekt ten został udostępniony do konsultacji publicznych na podstawie pisma Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Green REV Institute pozytywnie ocenił intencje projektu ustawy wdrażającej dyrektywę (UE) 2024/825, dostrzegając w nim ważny krok na drodze do wzmocnienia ochrony konsumentów w kontekście zielonej transformacji. Jednocześnie wskazuje, że projekt nie wykorzystuje w pełni swojego potencjału, aby realnie poprawić sytuację konsumentów i zagwarantować im pełną przejrzystość informacji, zwłaszcza w obszarze produktów spożywczych.

Fundacja zwraca uwagę na istotną lukę informacyjną dotyczącą żywności, gdzie produkty pochodzenia zwierzęcego mogą być komunikowane jako „zrównoważone”, mimo że nie ujawnia się ich rzeczywistego wpływu na środowisko, klimat czy zdrowie konsumentów. Wskazuje także na problem asymetrii informacji, która wynika z używania skomplikowanych składów i niejasnych oznaczeń na opakowaniach. Takie praktyki utrudniają świadome wybory, zwłaszcza osobom, które z powodów zdrowotnych, środowiskowych lub etycznych eliminują produkty zwierzęce ze swojej diety.

Green REV podkreśla, że projekt ustawy przyjmuje podejście minimalistyczne, ograniczając się jedynie do formalnego wdrożenia unijnej dyrektywy, podczas gdy inne kraje Unii Europejskiej, takie jak Francja, Holandia czy Dania, idą znacznie dalej, wprowadzając bardziej ambitne regulacje.

W związku z tym Fundacja rekomenduje szereg rozwiązań mających na celu wzmocnienie ochrony konsumentów. Proponuje wprowadzenie obowiązku czytelnego oznaczania na opakowaniach obecności lub braku składników pochodzenia zwierzęcego, na przykład za pomocą standardowych piktogramów. Rekomenduje także rozszerzenie wymogów dowodowych dla wszelkich twierdzeń o charakterze „zrównoważonym”, „eko” czy „przyjaznym środowisku” tak, aby obejmowały one pełen cykl życia produktu, w tym emisje związane z hodowlą zwierzęcą. Ponadto postulowane jest wzmocnienie nadzoru Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nad komunikatami, które pomijają ważne informacje środowiskowe i zdrowotne. Green REV proponuje również pilotażowe wdrożenie standardów informacyjnych w sektorze żywienia publicznego, np. w szkołach czy szpitalach, jako przykład dobrej praktyki, który mógłby zostać następnie rozszerzony.

Fundacja podkreśla, że dyrektywa 2024/825 ustanawia jedynie minimalne standardy, nie maksymalne i że Polska ma unikalną szansę stać się liderem w regionie, łącząc ochronę praw konsumentów z celami zdrowia publicznego i polityki klimatycznej. W ten sposób możliwe byłoby nie tylko lepsze informowanie społeczeństwa, ale także realne wsparcie dla zrównoważonego rozwoju i transformacji ekologicznej.