Stanowisko ws. oceny śródokresowej WPR 2023-2027

Green REV Institute w swoim stanowisku przedstawionym w ramach konsultacji Komisji Europejskiej dotyczących oceny śródokresowej Wspólnej Polityki Rolnej 2023–2027 wskazuje, że obecny kształt WPR nie realizuje celów związanych z rozwojem obszarów wiejskich, prawem do zdrowej żywności ani transformacją systemu żywnościowego i wymaga głębokiej reformy.

W stanowisku organizacja podkreśla, że mimo wieloletnich reform WPR pozostaje niewystarczająca wobec współczesnych wyzwań związanych z kryzysem klimatycznym, zdrowiem publicznym oraz nierównościami w systemie żywnościowym UE. W ocenie Green REV obecny model WPR nie zapewnia trwałego rozwoju obszarów wiejskich, sprzyja koncentracji ziemi i produkcji rolnej oraz marginalizuje małe i średnie gospodarstwa. Jednocześnie nie odpowiada na rosnące problemy zdrowotne związane z dietą, takie jak choroby dietozależne czy ubóstwo żywnościowe, mimo że prawo do zdrowej żywności jest uznanym prawem człowieka.

Organizacja wskazuje również na systemowe uprzywilejowanie intensywnej produkcji zwierzęcej, w tym ferm wielkoprzemysłowych, które korzystają bezpośrednio i pośrednio z mechanizmów WPR mimo generowania wysokich kosztów środowiskowych i zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. emisje gazów cieplarnianych, zanieczyszczenie wód oraz ryzyko antybiotykooporności.

Trzecim kluczowym obszarem stanowiska jest brak spójnej strategii transformacji systemu żywnościowego UE w kierunku produkcji i konsumpcji żywności roślinnej przeznaczonej bezpośrednio dla ludzi. Organizacja podkreśla, że obecna WPR nie zawiera mierników ani mechanizmów wspierających taki kierunek zmian, mimo jednoznacznych rekomendacji naukowych dotyczących konieczności ograniczenia udziału produktów zwierzęcych w diecie.

Green REV Institute wzywa Komisję Europejską do uznania, że obecna WPR nie jest adekwatna do wyzwań XXI wieku i wymaga gruntownej przebudowy po 2027 roku. Wśród kluczowych postulatów znajduje się m.in. reorientacja systemu dopłat, wprowadzenie wskaźników dotyczących produkcji białka roślinnego, internalizacja kosztów środowiskowych produkcji zwierzęcej oraz silniejsze powiązanie polityki rolnej z celami klimatycznymi i zdrowotnymi UE.